Jaarcongres 2005 'Technology Cares'

Early Bird Lezing 1: Medisch Technologisch Onderwijs
Prof. dr. Dick Slaaf (TU/e), dr. ir. Jan van Alsté (UT), dr. ir. Christiaan Van Swol (NVKF), ir. Luc Kenter (Vicurie Medisch Centrum Noord-Limburg)
Dat er meer bèta's en technici in de zorg nodig zijn de komende jaren is bekend. Maar wie dat moeten zijn, hoeveel er nodig zijn, wat ze moeten gaan doen en welke opleiding ze moeten hebben staat nog lang niet vast. KIVI NIRIA en Platform Bèta Techniek voerden samen een verkenning uit naar de toekomst van bèta's en technici in de zorg. Op het congres werd een tussentijds verslag in de vorm van een 'position paper' gepresenteerd in de congresmap. Het gehele congres, maar met name de sessie 'Medisch Technologisch Onderwijs' maakt onderdeel uit van de verkenning. Heel kort door de bocht kwamen de volgende meningen op tafel.
Er zijn in de toekomst meer klinisch fysici nodig, dus wordt gezocht naar meer vooropleidingen waarmee men klinisch fysicus kan worden. Er zijn veel nieuwe opleidingen op het gebied van medisch ingenieur (wo) en medisch technoloog (HBO) ontstaan de laatste jaren. De eerste afgestudeerden blijven echter voornamelijk bij de universiteit voor een promotie en gaan niet, zoals de opleiding beogen, werken in ziekenhuizen. De voorspelling van de opleidingen is dat de markt nog zal herkennen dat de nu opgeleide zorgtechnici nodig zijn.
Vooral dit laatste leidde tot veel discussie. De vraag die blijft is: hoe kan techniek zo goed mogelijk bijdragen aan een kwalitatief goede en efficiënte zorg?
Bekijk de presentaties: deel 1: Kenter, deel 2 van Swol, deel 3 Slaaf, deel 4 van Alsté
Organisatie: KIVI NIRIA Biomedische Technologie

Early Bird Lezing 2: Ethische aspecten van technologie in de zorg
Prof. dr. Dick Willems (hoogleraar Medische Ethiek, afdeling huisartsgeneeskunde AMC/UVA)
Ethiek is veelal het formuleren van vragen. En dat deed Prof. Willems dan ook. Vragen over hoe om te gaan met de stappen richting het 'ontwerpen' van baby's. Met name wanneer een zogenaamde designbaby, zonder daar zelf last van te hebben, een ernstig ziek broertje kan helpen. Wat te zeggen als het broertje vraagt: Mama, wat gebeurt er met de baby wanneer ik weer gezond ben? Ook vragen over de impact van genomics. Stel het is mogelijk om aan te tonen of iemand genetisch gevoeliger is voor alcohol dan de ander. Betekent dit dan een vrijbrief voor degene die minder gevoeliger is? Ziet u het al voor zich, een wettelijke norm op een toegelaten alcoholpercentage in het bloed die aanvechtbaar is omdat iemand aantoonbaar beter tegen alcohol kan. Hoe gaan we hiermee om? Aan het slot ging Willems ook in op de verregaande integratie van mens en techniek. Als voorbeeld werd de natuurkundige Hawkings genoemd. Waarvan vaak wordt gezegd dat hij alleen uit hersenen en techniek bestaat. Niet enkel meer de techniek die het de mens makkelijker maakt maar volledige samensmelting. Nieuwe mens-machine combinaties. Hoe gaan we hiermee om?
Bekijk de presentatie
Organisatie: Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst

Early Bird Lezing 3: Lab-on-a-chip
Prof. dr. ir. Albert van den Berg (Hoogleraar Sensor Systems for Biomedical and environmental applications, Universiteit Twente)
Lab-on-a-chip, een miniatuurlaboratorium in het lichaam. Dankzij ontwikkelingen in nanotechnologie is het mogelijk continu de gehaltes van stoffen als lithium, hemoglobine en de suikerspiegel te meten. In de toekomst wordt het mogelijk om nog complexere metingen te verrichten.
Organisatie: Stichting Toekomstbeeld der Techniek

Welkom
Jan Dekker (President KIVI NIRIA)
Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs KIVI NIRIA organiseerde het congres Technology Cares! om de medische wereld in debat te laten gaan met de technische wereld over de rol van technologie in de zorg en de verhouding tussen arts en ingenieur.

Scheperslezing
Hans Hoogervorst (Minister VWS)
Minster Hoogervorst opende het congres met de scheperslezing. Daarin bevestigde hij het belang van medische technologie in de zorg en daarmee ook het belang van innovaties op dit gebied. Voorwaarde voor snelle invoering van die innovaties is specialisatie. Niet elk ziekenhuis zou elk nieuw apparaat moeten aanschaffen. Hoogervorst veronderstelt dat de marktwerking die wordt gegenereerd door het nieuwe zorgstelsel, de zorginstellingen voldoende prikkelt tot specialisatie en innovatie. Dit betekent echter dat ziekenhuizen zelf keuzes moeten maken, wat ze wel en wat ze niet doen. Medische specialisten geven echter aan dat deze verantwoordelijkheid niet alleen bij hen moet liggen, maar dat dit een maatschappelijk debat zou moeten zijn.
Bekijk de scheperslezing van minister Hoogervorst

STT publicatie 'Genomics 2030, Part of Everyday Life'
Na de Scheperslezing biedt Jan Dekker het eerste exemplaar van de nieuwste verkenning van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek. Bekijk de publicatie 'Genomics 2030, Part of Everyday Life'.

Forumdiscussie
Bob Geelkerken (Medisch Spectrum Twente), Rein Willems (Shell Nederland, Sneller Beter), Laurens Touwen (reinier de Graaf Groep)
Medische technologie is onmisbaar in de huidige gezondheidszorg, de rol van technologie wordt steeds groter en daarmee klinkt vanuit beide beroepsgroepen een sterke roep om een duidelijke rolverdeling en een eigen status en verantwoordelijkheid van de medisch ingenieur. Chirurg Bob Geelkerken hield een korte inleiding en ging in debat met RvB lid van  ziekenhuisgroep Reinier de Graaf Laurens Touwen en president-directeur van Shell Nederland Rein Willems.
Bekijk de presentatie van Bob Geelkerken.

Parallelsessie I
In het middaggedeelte konden de deelnemers een keuze maken uit een groot aantal debatten, workshops en lezingen. 

Debat 1:  De dokter en de ingenieur
Prof. dr. Dirk Gouma (AMC), dr. ir. Jessica van Kammen (Zonmw), Prof. dr. Pim van Aken (internist-hematoloog, Universiteit Twente), ir. Michael Lansbergen (klinisch fysicus)
Arts en ingenieur werken samen aan betere, snellere en efficiëntere zorgoplossingen. Beider doel is de duur en de kwaliteit van leven te verlengen. Medische techniek wordt echter steeds complexer. Niet alle artsen zijn bereid of in staat nieuwe technieken toe te passen. Hoeveel technische kennis mogen we van een arts verwachten? En hoeveel medische kennis moet een ingenieur hebben, die zich op dit vlak begeeft? Staat de ingenieur straks ook aan het bed van de patiënt? 
Bekijk de presentatie met stellingen en het verslag van het debat De dokter en de ingenieur.
Org.: Raad voor Gezondheidsonderzoek

Workshop 1:  Genomics, ontwikkelingen in de medische technologie
Prof. dr. Hans Hofstraat (Philips Research), dr. Ruud Delwel (Erasmus Universiteit)
Inleiding op het debat over Genomics.
Een deel van de toekomst van de zorg moeten we zoeken in genomics, zorg op maat op basis van het persoonlijke unieke DNA-profiel. Een belangrijke ontwikkeling is Molecular Medicin, medicijnen op maat. Voor de toepassing hiervan zijn Molecular Imaging en Molecular Diagnostics technieken van groot belang.
Na een toelichting op de huidige stand van zaken vanuit de technische kant zal vervolgens verteld worden hoe deze nieuwe technieken nu al worden gebruikt in de praktijk. Micro-arrays, waarmee de relatie tussen genen en ziekten kan worden onderzocht, helpen verschillende vormen van leukemie te karakteriseren. Vervolgens kan verdere behandeling hierop worden afgestemd.
Org.: STT

Workshop 2: Het elektronisch patiëntendossier
Leo Arendhorst (Mesos Medisch Centrum), ir. Arjen Vos (Uzorg, project ZIJN)
Een goede invoering van het elektronisch patiëntendossier maakt zorg beter en sneller en redt levens. De techniek is er, het voordeel is duidelijk, maar het wordt maar niet geregeld binnen de medische sector. Willen de zorgverleners hun informatie wel delen, wie kan hier bij en wie niet, hoe moet dit beveiligd worden? Wat moet er veranderen zodat het elektronisch patiëntendossier eindelijk kan worden ingezet?
Bekijk de presentatie Het electronisch patiëntendossier.
Org.: Afdeling Techniek, Maatschappij en Economie

Workshop 3:  Levensloopbestendige woninginstallaties
Ir. Gerben van Dijk (ISSO), ir. Remco van der Linden MBA (Uneto-VNI)
Om een woning te laten voldoen aan toekomstige woonwensen met het oog op zorg voor ouderen en patiënten is levensloopbestendig installeren een uitgangspunt. In deze workshop wordt ingegaan op het realisatieproces, mogelijkheden tot meer consumentgericht installeren, de functies van de woning, de rol van techniek hierin en de technische uitvoeringsmogelijkheden. 
Bekijk de presentatie Levensloopbestendige woninginstallaties deel 1 en presentatie Levensloopbestendige woninginstallaties deel 2.

Workshop 4:  Kwaliteitsborging door onderhoud
Dr. Harmen Bijwaard (RIVM)
Overal worden fouten gemaakt, ook in de medische sector. Soms worden die aan de techniek gewijd, vaak ten onrechte. Techniek faalt pas als gevolg van verkeerd gebruik of slecht onderhoud.
Onderhoud is essentieel voor de kwaliteitsborging van medische techniek, zo ook bij radiodiagnostiek. De spreker gaat in op onderhoud in de praktijk.
Bekijk de presentatie Kwaliteitsborging door onderhoud.
Org.: Nederlandse Vereniging Doelmatig Onderhoud

Workshop 5:  Van warmtewisselaar naar maagdarmkanaal
Ir. Marc Vissers (NIZO Food Research)
NIZO Food Research heeft met behulp van simulatietechnieken het maagdarmkanaal van mensen en ratten gemodelleerd. Het model levert nieuwe inzichten op in het gedrag van bacteriën in mens en dier en kan de informatie uit dierproeven verhogen. Daarmee wordt onderzoek naar gezond voedsel versneld.
Bekijk de presentatie Van warmtewisselaar naar maagdarmkanaal.
Org.: Afdeling Procestechnologie

Workshop 6:  Management in de zorg
Ziekenhuizen worden steeds meer geleid als een normaal bedrijf. Wat is de toegevoegde waarde van bedrijfskundig ingenieurs?
Org.: Vereniging Bedrijfskundig Ingenieurs

Workshop 7: Industrieel Product Ontwerp
Org: Haagse Hogeschool

Parallelsessie II
Na een korte pauze konden de deelnemers weer een keuze maken uit een groot aantal debatten, workshops en lezingen. 

Debat 2:  Genomics, nieuwe technieken en de toekomst van de zorg
Henriëtte Maassen van den Brink (Commissie overleg sectorraden), Prof. dr. Hans Hofstraat (Philips Research), Prof. dr. Dick Willems (Medische Ethiek, AMC), Prof. ir. Theo Verrips (stuurgroep Toekomstverkenning Genomics en IOP Genomics), Peter Streng (VSN Patiëntenvereniging)
Met de huidige ontwikkelingen in genomics staan we aan de vooravond van revolutionaire veranderingen in de zorg. Dankzij genomics is het straks mogelijk om op basis van iemands DNA-profiel zorg op maat te verlenen: medicijnen en behandelingen passend bij het DNA-profiel. Hierdoor zal zorg effectiever, efficiënter en goedkoper worden. Daarnaast zal er een verschuiving plaatsvinden van curatieve zorg naar steeds meer preventieve zorg. Genomics zal ook van invloed zijn op de rolverdeling binnen de zorg. De rol van de huisarts zou kunnen verschuiven naar een meer begeleidende rol binnen alle behandeltrajecten die er zijn. Een visie op zorg in 2030. 
Org.: STT

Workshop 8: Zorg op afstand
Jelle van der Weijde Bsc rn (Philips Medical Systems)
Bij zorg op afstand liggen de grootste drempels op het gebied van organisatie en communicatie. Als voorbeeld nemen we de Motiva. Bij de patiënt wordt een set-topbox en draadloze apparatuur geïnstalleerd die hij kan gebruiken om vitale functies te meten. Gespecialiseerde verpleegkundigen houden vanuit het Medical Service Center de status van de patiënten in de gaten.
Org.: Afdeling Telecommunicatie

Workshop 9: Laser- en elektrochirurgie, gevaren op de OK
Dr. ir. Ruud Verdaasdonk (UMC), dr. ir. Christiaan van Swol (Antonius Ziekenhuis Nieuwegein)
Aan de hand van twee toepassingen, laser- en elektrochirurgie zult u op interactieve wijze worden meegenomen door de verschillende stadia van de klinische procedures. Waar kan het misgaan, waarom en hoe kan dit voorkomen worden?
Org.: Afdeling Biomedische Techniek

Workshop 10:  Zekerheid in logistiek rondom zorg
Dr. ir. Ludo Baghuis, ing. Miriam Verhees en ir. Mari van de Ven (Platform Medische Technologie)
Het MKB kan van groot nut zijn voor de zorgsector, met name op het gebied van logistiek. Het Platform Medische Technologie fungeert als intermediair tussen zorgpartijen en het MKB. Een groep van 10 personen gaat in gesprek over de bijdrage van het MKB aan de zorg.

Workshop 11:  Kwaliteitsborging door normalisering
Drs. Maud Damme (NEN Medical Technology)
Medische apparatuur moet voldoen aan de Essentiële Europese Eisen. Om dit aan te tonen maken fabrikanten gebruik van normen voor ontwerp en fabricage en geven zij aan wat het beoogd gebruik is van hun apparaten. De medische sector moet incidenten met hulpmiddelen melden bij de Inspectie. Gebeurt dit altijd en wat gebeurt er daarna met die informatie? Geven fabrikanten voldoende informatie en instructie over de apparatuur? Zijn gebruikers zich bewust van de risico's als gevolg van verkeerd of onbedoeld gebruik?

Workshop 12:  Optimaliseringsvraag-stukken op een OK-complex
Drs. Mark van Houdenhoven, ir. Jeroen van Oostrum, dr. Geert Kazemier, dr. ir. Gerhard Wullink (Erasmus MC), dr. ir. Erwin Hans (Universiteit Twente).
Verbeteringen in efficiency en effectiviteit in de zorg worden alleen gerealiseerd als wiskundigen, operations researchers, medici en managers samenwerken. Middels een framework voor het typeren van ziekenhuizen worden gerichte keuzes gemaakt in de bedrijfsvoering en tussen de verschillende optimaliseringstrategieën.                   

Workshop 13: De ingenieur en het welzijn van de patiënt
Dr. ir. Wim Poelman (juryvoorzitter, lector Hogeschool van Utrecht)
Ontwerpwedstrijd in het kader van het congres. Hoe kan technologie het welzijn en het comfort van gebruikers van medische zorg verbeteren? De genomineerden zullen in hun innovatieve ideeën presenteren.
Bekijk de opdracht van de ontwerpwedstrijd, de presentatie van de ontwerpwedstrijd en het juryrapport van de ontwerpwedstrijd.

Workshop 14: Excursie Practicumlokaal Bewegingstechnologie
Org.: Haagse Hogeschool

Winnaars ontwerpwedstrijd
Plenair worden de winnaars van de ontwerpwedstrijd bekendgemaakt. In de categorie professionals waren dit:
- Ir. M.S. Besselink en dr. ir. E.E. Kunst  
- Dr. ir. N.G.A. van Leerdam en ing. A.J.B. Sanders  
In de categorie studenten gingen de prijzen naar:
- E.S. Kooijman
- Ir. I.C. Nederpelt 

Uitreiking Conrad's Premie
Ter afsluiting van het congres reikte Inspecteur-Generaal voor de gezondheidszorg Herre Kingma de Conrad's Premie uit aan Dr. G. Rakhorst. Hij heeft niet alleen in teamverband veel gepubliceerd over (bio)medische technologie, maar ook op succesvolle wijze wetenschappelijke vindingen weten om te zetten in levensreddende, industriële toepassingen. Het betreft medisch-technologische innovaties met een groot patiëntenbelang.
Bekijk de presentatie van Herre Kingma en meer over de Conrad's Premie 2005.