Nederland is een aantrekkelijk vestigingsland voor bedrijven die een vestiging in Europa zoeken. Eén van de redenen hiervoor is het uitstekende netwerk dat Schiphol biedt. Het netwerk kan alleen rendabel zijn als Schiphol ook een hub functie heeft, dus ook door overstappende passagiers gebruikt wordt. De omgeving van Schiphol betaalt hiervoor wel een prijs. Daarom zijn er grenzen gesteld voor lawaai, veiligheid en luchtkwaliteit en ook voor concrete aantallen vluchten. Wat is nu de juiste balans? Is het in de toekomst nog houdbaar om zo'n hub in de Randstad te hebben?

Sprekers:
Ir. Boudewijn Vester, voorzitter KIVI NIRIA afdeling Techniek, Maatschappij & Economie
Inleiding

Ir. Jeroen Fukken, directeur Luchthavens bij het directoraat-generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken (min. V&W), over 'Mainport Nederland met een stelsel van samenwerkende luchthavens'.
In april 2009 bracht het kabinet de Luchtvaartnota 'Concurrerende en duurzame luchtvaart voor een sterke economie' uit. De nota stelt de kabinetsambities centraal om te komen tot een ondernemende, innovatieve en concurrerende economie en een duurzame leefomgeving. Daarbij geeft de nota aan dat het verder ontwikkelen van optimale netwerkkwaliteit in combinatie met een concurrerende en duurzame luchtvaart kan bijdragen aan het waarmaken van deze ambities. Dit gebeurt onder andere via luchthavenontwikkeling. 
Voor de luchthavens Schiphol, Lelystad, Eindhoven en Rotterdam wil het kabinet dat de luchthavenexploitanten een stelsel van samenwerkende luchthavens instellen. In zijn bespreking gaat de heer Fukken in op het doel van dit stelsel, welke voorwaarden daarvoor gelden en wat van de luchthavenexploitanten wordt verwacht.,

Prof. dr. ir. Jacco Hoekstra, decaan faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek, TU Delft, over 'Kan een hub groen zijn'.
Prof. Hoekstra zal een aantal mogelijkheden bespreken waardoor men stil en schoon kan vliegen om zo binnen de beperkingen de capaciteit te maximaliseren. Vooral zaken die in de toekomst  te verwachten zijn, komen aan bod. Daarnaast zal hij de twee stromingen in ATM-land op dit gebied in Europa en de US toelichten en laten zien hoe een synthese eruit zou kunnen zien.

Extra informatie:
De luchtvaart heeft in het afgelopen decennium een sterke groei doorgemaakt, tenminste in aantallen passagiers en in tonnen vracht; niet in het totale aantal vluchten. De groei komt al jaren vooral terecht bij Schiphol. De omgeving van Schiphol betaalt hiervoor wel een prijs. Daarom  zijn er grenzen gesteld voor lawaai, veiligheid en luchtkwaliteit en het concrete aantal vluchten. 
Wat is nu de juiste balans? Is het in de toekomst mogelijk om de hub in de Randstad te houden? Moet er meer evenwicht in het aantal passagiers en de hoeveelheid vracht van en naar de luchthavens komen? Kunnen luchthavens accenten krijgen? Bijvoorbeeld: de ene meer passagiers, de andere meer vracht, een derde meer lijnpassagiers, een vierde meer charterpassagiers? Kan het aantal luchthavens kleiner worden? Of is een groter aantal gewenst of noodzakelijk? Welke mogelijkheden bieden de komende technische ontwikkelingen, nu en op lange termijn? Is een compleet nieuw en milieuvriendelijk vliegtuigconcept mogelijk? Bijvoorbeeld met 50% minder geluid, 80% minder NOx en 50% minder energieverbruik? Of zelfs uiteindelijk klimaatneutraal, zowel op de grond als in de lucht? 
De sterke veranderingen in de brandstofprijzen maken het aantrekkelijk om verder te gaan met onderzoek en ontwikkeling van nieuwe soorten brandstof en nieuwe concepten voor de motoren. 
Is een gezonder en meer comfortabele manier van reizen door de lucht mogelijk? Persoonlijk luchttransport (zoals vliegende taxi’s en auto’s)? Vervolgens: hoe belangrijk is de rol van de rijksoverheid  in het gehele krachtenveld? Moeten rijk en anderen hun ambitieniveau handhaven, hoger of juist lager leggen?

Ziedaar enkele vragen waaraan de heren Fukken en Hoekstra tijdens deze workshop van TME hun licht zullen laten schijnen en met u van gedachten zullen wisselen.

Tenslotte dit. Vliegtuigen zijn in de loop van de jaren een stuk stiller geworden. Sinds de jaren vijftig is de geluidsemissie van individuele vliegtuigen met zo'n 20 decibel gedaald, een reductie van 75% . De brandstofefficiëntie werd vanaf de zestiger jaren tientallen procenten beter . Er wordt zelfs al over nagedacht om van Schiphol de eerste klimaatneutrale mainport van de wereld te maken .
Te veel fantasie? Misschien wel, misschien ook niet. In een brainstorm in januari dit jaar wilde iemand op dit jaarcongres aandacht gaan geven aan vliegende auto's. Het voorstel werd niet overgenomen. Nu stelt een hoogleraar lucht- en ruimtevaarttechniek iets dergelijks voor, en het wordt genoemd. Techniek verandert, soms snel. Mensen ook.