Over schaarse materialen, nieuwe
materialen en het ontwerp als oplossing
Steeds meer mensen willen steeds meer doen op de planeet aarde.
Dat vergroot de druk op beschikbare grondstoffen.
Na het thema ‘duurzaam omgaan met energie’ in 2010
stelt KIVI NIRIA ‘slim omgaan met materialen’ als thema
centraal
in 2011. Want bij schaarste verlangt de samenleving om slimme
techniekoplossingen van ingenieurs.
Met het jaarthema focussen wij ons op onderstaande
deelonderwerpen:
- Grondstofschaarste
- Optimaal materiaalgebruik
- Nieuwe materialen
Grondstofschaarste komt de laatste tijde veelvuldig in de pers
aan de orde, mede doordat China een sterke positie heeft in sommige
sleutelgebieden. Tijdens een bijeenkomst van de Afdeling Mijnbouw
werd deze geopolitieke schaarste genuanceerd. Met het jaarthema
willen we op deze grondstoffenproblematiek ingaan en de feiten
boven tafel krijgen. Welke materialen hebben we nodig? En waar zijn
deze aanwezig? Is er een grondstoffentekort? Welke strategie hebben
we nodig als we onvoldoende toegang hebben tot bepaalde
grondstoffen?
Optimaal materiaalgebruik gaat over optimaal benutten van
grondstoffen op een minder milieubelastende manier.
Maar het gaat ook over nieuwe ontwerpmethoden, ontwerpsnelheid of
over het nemen van de natuur als ontwerpvoorbeeld.
Wat betekent dit voor de ingenieur als ontwerper? Welke
ontwerpkansen zijn er en voor welke dilemma’s staat de
ontwerper?
Denk aan hergebruik (down cycling and up cycling) van materialen en
het scheiden van reststromen (membraantechnologie, slimme
destillatie, ontmanteling). Kortom: reduce, reuse and
recycle.
Tot slot kijken we naar nieuwe materialen zoals biobased chemicals.
Met behulp van nanotechnologie kunnen producten op andere wijze
worden gemaakt. Wat betekent dit voor de schaarste aan materialen?
Gekscherend wordt weleens gezegd:
‘straks maken we alles van grafeen’. Maar kunnen we
alles maken, technisch, economisch en maatschappelijk?
Wat verwacht de consument?
Een tekort aan materialen is een kans voor innovatie en techniek en
is een kans voor ontwerpmethodes zoals Cradle to Cradle. Een tekort
aan materialen geeft ook mogelijkheden om zelf nieuwe materialen te
ontwikkelen.
Komend jaar wil KIVI NIRIA met uw hulp dit thema voor het
voetlicht brengen. Wilt u ook meedenken over dit thema?
Uw ideeën zijn van harte welkom bij Jasper van Alten,
e-mail: jaspervanalten@kiviniria.nl
Zeldzame aarde? Daar leven we
op!